سران كشورهاى گروه ٢٠ به رغم همه اختلاف نظراتى كه به ويژه آمريكا و انگليس در يك طرف و فرانسه و آلمان در سوى ديگر داشتند، برنامه ضربتى براى مقابله با ركود اقتصادى در جهان را در اجلاس دو روزه خود در لندن پايتخت انگليس تصويب كردند. بنابر اين برنامه، قرار است بيش از يك بيليون دلار براى غلبه بر اين بحران، در اختيار بانك جهانى و صندوق بين المللى پول (اى.دبليو.اف.)و همچنين احيا و ايجاد تحرك تجارت جهانى قرار گيرد.

تنظيم صندوق هاى پوشش و تأمين سرمايه گذارى، پايان دادن به مقررات مربوط به اسرار بانكى، وضع مقررات جديد براى بانك ها در رابطه با «پرداخت هاى تشويقى» و دادن حق اظهار نظر بيشتر درباره سياست اقتصادى جهانى به كشورهاى در آستانه پيشرفت و صنعتى شدن، موضوعات محورى اين برنامه است كه سران گروه ٢٠ شامل آلمان، آمريكا، انگليس، ايتاليا، ژاپن، فرانسه، كانادا، روسيه، آرژانتين، استراليا، برزيل، چين، هند، اندونزى، كره جنوبى، مكزيك، عربستان، آفريقاى جنوبى، تركيه و اتحاديه اروپا بر آن توافق كردند. توافقاتى كه جملگى در تضاد با اصول مصرحه ليبراليسم اقتصادى در خصوص نقش دولت ها در تنظيم بازار آزاد است.

علاوه بر اين گروه ٢٠ مى خواهد به علاوه يك مجمع جديد كنترل جهانى ايجاد كند و «گوردون براون»، نخست وزير انگليس در اين باره گفت: با ايجاد اين مجمع، قرار است همكارى فرامرزى در شناسايى خطرات متوجه بازارهاى مالى بهبود يابد.

نخست وزير انگليس در اين خصوص گفت: قرار است مشتركا با صندوق بين المللى پول يك «سيستم هشدار دهنده» پديد آيد كه اقتصاد جديد جهان نياز دارد. بنابر توافقات انجام شده، ساختار صندوق بين المللى پول تغيير مى كند و مجمع ثبات مالى (اف.اى.اف.)قرار است به يك بنگاه و موسسه نظارت مالى جهانى تبديل شود. براون به عنوان ميزبان اين اجلاس گفت: ضرورى است كه با تلاش براى ايجاد اعتماد دوباره، اطمينان داده شود كه چنين بحرانى ديگر تكرار نخواهد شد. به علاوه قرار است تدابير سريعى عليه مناطق و «بهشت هاى مالياتى» كشورهاى به نام اتخاذ و تصويب شود و بنا بر اعلام براون، يك «ليست سياه» از كشورهاى ديگرى منتشر شود كه با سازمان هاى بين المللى همكارى نمى كنند.

در عين حال بر پايه اعلام آنجلا مركل، صدراعظم آلمان، ليست سياه مشخص مى كند كه كشورها تا چه اندازه مصوبات و مقررات سازمان همكارى اقتصادى (او.اى.سى.دى.)را نقض كرده اند. مركل با توجه به اينكه ليست سياه درباره همكارى نكردن كشورها در رابطه با مقابله با پولشويى، فرار مالياتى و نظارت مالى است، افزود: با كمك انگليس و همكارى فعالانه باراك اوباما، رئيس جمهورى آمريكا موفق شديم همه كشورهاى گروه٢٠ را متقاعد كنيم كه اين ليست سياه سريعا منتشر شود.

اما در حالى كه به ويژه چين در اجلاس لندن، با انتشار اين ليست سياه مخالفت كرد، آلمان و فرانسه بر انتشار هر چه سريعتر آن تأكيد كردند. بدين ترتيب، به رغم اختلاف نظرات شديد حاكم در اجلاس سران گروه٢٠، تمام شركت كنندگان اين اجلاس در پايان خود را به عنوان پيروز معرفى كرده و براى مقابله با بحران اقتصادى جهان، دست كم در بيانيه پايانى اين اجلاس اعلام آمادگى نمودند.

اما نكته جالب اين بود كه در حالى كه آلمان با افزايش كمك هاى مالى براى بهبود وضعيت اقتصادى مخالف بود و حتى در يك پيش نويس قديمى بيانيه نهايى اين اجلاس، مبلغ دو بيليون دلار كمك مالى به بازارهاى جهانى را حذف كرده بود، بروان از كمك مالى پنج بيليون دلارى به اضافه يك بيليون دلار از سوى گروه٢٠ سخن گفت. سرانجام نيز مشخص شد كه اظهارات براون مبنى بر اينكه قرار است پنج بيليون دلار تا سال آينده براى بهبود وضعيت اقتصادى در اختيار بازارهاى مالى جهان قرار گيرد، صرفا يك ادعاى اغراق آميز بود و در بيانيه پايانى اين اجلاس قيد نشد.

از سوى ديگر اين اجلاس در پايان، پيامى دوگانه داشت و در حالى كه انگليس و آمريكا، به دنبال تدابيرى براى ايجاد تحرك و ديناميك در اقتصاد جهان بودند، آلمان و فرانسه بر تنظيم بازارهاى مالى و اقتصادى تأكيد كردند. به همين خاطر نيز براون و اوباما در يك كنفرانس مطبوعاتى مشترك و ساركوزى و مركل نيز در يك كنفرانس مطبوعاتى مشترك ديگر جداگانه اين ديدگاه هاى خود را حتى پيش از آغاز رسمى اجلاس گروه٢٠ اعلام كردند، اما اين اختلاف نظرات حتى پس از پايان اين اجلاس همچنان باقى ماند. در اين اجلاس نيز چون هر اجلاس جهانى ديگرى، هر يك از سران كشورهاى شركت كننده در آن، صرفا به منافع خود و واكنش رسانه ها و مطبوعات كشور متبوع خود انديشيد و در پايان همه به يك توافق نسبى دست يافتند.

در حالى كه رئيس جمهورى آمريكا در آغاز اجلاس تأكيد كرد كه نمى خواهد درباره عامل و مقصر بروز بحرانى مالى كنونى در جهان سخن بگويد، بلكه بايست درباره چشم اندازهاى آينده بحث و تبادل نظر شود، اما اروپايى ها اصرار داشتند كه نبايد عامل و مقصر در اين بحران را ناديده گرفت و ساركوزى تأكيد كرد، بحران اقتصادى جهان در اروپا ايجاد نشده است.

اوباما با توجه به اين انتقادهاى شديد اروپا نسبت به آمريكا گفت: من اين اتهام را كه بحران در آمريكا ايجاد شده است، بارها در صحبت هاى اين اجلاس شنيده ام و نمى خواهم آن را تكذيب كنم، اما همتاهاى من در اجلاس با من بسيار مهربان و دوستانه برخورد كردند.

ناظران اروپايى بر اين باورند كه چنين كنفرانس خبرى غير ديپلماتيكى تاكنون در هيچ يك از اجلاس هاى سران جهان وجود نداشته است. در اين كنفرانس ساركوزى تأكيد كرد كه دورانى كه اين گونه اجلاس ها فايده اى نداشتند، گذشته است و در مسأله تنظيم بازارهاى مالى جهان، هيچ سازشكارى و معامله اى صورت نخواهد گرفت. مركل نيز اظهار داشت، ما بايد از بحران اقتصادى كنونى درس بياموزيم و نبايد از آن بى تفاوت گذر كنيم.

مركل اجلاس گروه ٢٠ در لندن را اجلاسى مهم براى آينده جهان خواند و گفت: آنچه در اين اجلاس تصويب نشود، در پنج سال آينده نيز روشن نخواهد شد، بدين خاطر ما بايد در جزييات، سخت بمانيم. مركل خواستار نظارت قوى تر بر بازارهاى مالى جهان شد و گفت: صندوق هاى پوششى و تأمين سرمايه گذارى بايد تنظيم و حقوق مديران كنسرسيوم ها و شركت ها نيز بايد كنترل شود. اين اجلاس بايد به مردم نشان دهد كه ما از بحران درس آموخته ايم و ما بايد جهان را تغيير دهيم و چنين بحران گسترده اقتصادى نبايد تكرار شود.

مركل گفت: آلمان و فرانسه بر تحقق اهداف اجلاس سران گروه٢٠ در نوامبر سال گذشته اصرار دارند. صدراعظم آلمان با اشاره به اينكه در اجلاس نوامبر يك برنامه عملياتى براى بهبود نظارت بر بازارهاى مالى تصويب شوده بود افزود: اين هدف بايست محقق شود.

گزارشى از اجلاس سران گروه ٢٠ در لندن